Open brief van de chef-koks van Belgian Restaurants Association aan de onderhandelaars van de komende federale regering

De chefs van meerdere honderden restaurants, brasseries en traiteurs in België lanceren vandaag een alarmkreet over de ontwikkelingen in hun steeds meer bedreigde sector. De tijd dringt. Iedere week sluiten in ons land zaken met een jarenlange geschiedenis en prestgieuze restaurants hun deuren wegens failissement of stopzetting. Hiermee gaat een verlies gepaard van heel wat arbeidsplaatsen.

Ondertussen wordt het pad geëffend van de socio-economische federale politiek. Deze zal het kader bepalen waarbinnen onze restaurants, allen KMO’s, gedurende de vijf komende jaren zullen opereren en evolueren.

In deze context vinden we het van cruciaal belang de stem te laten horen van de sector van de restaurants, die vechten voor het behoud van de artisanale Belgische kwaliteitskeuken. Wij zijn koks, chefs, zaakvoerders van restaurants, brasseries en traiteurs, actief in de drie regio’s van ons land. Maar wij zijn bovenal ambachtslui, gepassioneerd door ons vak en overtuigd van de waarde van de Belgische gastronomie. Wij hebben in oktober 2013 samen Belgian Restaurants Association opgericht. 

Onze vereniging heeft één doel : waken over de economische leefbaarheid van onze restaurants, om zo de hoogstaande, culinaire, artisanale traditie van ons land te vrijwaren. Het behouden en doorgeven van een wereldwijd gerenommeerde  unieke savoir-faire loopt gevaar. Ook sociaal en economisch heeft dat verstrekkende gevolgen.

De noodzakelijke voorwaarden voor restaurants in België terug onder de aandacht van de politieke partijen

De restaurants, traiteurs en brasseries die willen verdergaan met het bereiden van kwaliteitskeuken, staan voor een quasi onhaalbare economische uitdaging. De artisanale en huisbereide keuken die wij verdedigen, vereist heel wat handenarbeid. Maar in ons land is de kost op arbeid extreem hoog : je moet het nettoloon van een kok vermenigvuldigen met drie om zijn reële kost voor het bedrijf te kennen. Dat zorgt ervoor dat veel restaurants  het moeilijk hebben om personeel van degelijk niveau in dienst te houden.

De risico’s die hiermee gepaard gaan zijn gekend : meer dan 2.000 failissementen in 2013 in de HORECA-sector ; duizenden verloren arbeidsplaatsen ; de bedreiging van een uitstervende sector ; of een afglijden naar een geïndustrialiseerde keuken, zoals we hebben gekend in het buitenland.

Maar eerder dan zich neer te leggen bij deze fatale afloop, wil Belgian Restaurants Association graag haar absolute prioriteiten herhalen aan de politieke partijen die betrokken zijn bij de onderhandeling van het regeerakkoord.

  1. Wij vragen een drastische vermindering van de arbeidskosten – niet van het netto salaris van onze medewerkers – via een structurele vermindering van de sociale lasten voor de werkgever
  2. Wij vragen een grotere flexibiliteit van de arbeidswetgeving, in het bijzonder met betrekking tot werktijden en overuren, om een antwoord te bieden aan de realiteit van onze sector.
  3. Wij vragen  een verminderde BTW : 6% voor zowel voeding als non-alcoholische dranken. Het is economisch absurd om 12% en 21% te belasten op een toegevoegde waarde die voornamelijk bestaat uit arbeid, op zich al zwaar belast met taksen en sociale lasten.
  4. Wij pleiten voor 100% aftrekbaarheid van professionele restaurantkosten en een fiscale aanmoediging voor particulieren.

Enkel onder deze voorwaarden kan de sector een minimale rentabiliteit bewaren en tewerkstelling behouden.

De kwestie van de Witte Kassa

In 12 maanden, hebben drie verschillende universitaire studies aangetoond dat de verplichte introductie van de « geregistreerde kassa met fiscale module » tal van sluitingen en verlies van arbeidsplaatsen in de sector zal veroorzaken.

Ook al zijn de cijfers in de verschillende bronnen uiteenlopend, toch wijst iedere studie in de richting van een sociale catastrofe : verlies van tienduizenden arbeidsplaatsen. Dat is op zijn minst vier keer de sluiting van Ford Genk.

De fundamentele vergelijking is eenvoudig : de sector van de restaurants vertegenwoordigt heel wat arbeidsplaatsen, vaak ingevuld door aan de basis lager geschoolden. Het werk is artisanaal. De productiviteit is bijgevolg zwak. Toch dient dit werk te worden verloond aan gemiddelde marges en die zijn reeds beperkt. Maar anderzijds, zou het opdrijven van de prijzen aan de kassa economisch contra-productief zijn, en sociaal niet correct.

Er blijft dus maar een optie meer open : optreden op niveau van de indirecte kosten, in wezen de overdreven druk van de sociale lasten op salaris, energie en BTW.

Belgian Restaurants Association herneemt graag zijn standpunten in het debat rond de Witte Kassa:

  • Wij zijn fundamenteel vragende partij voor een transparante sector, waar concurrentie eerlijk is
  • Wij zijn op zich niet tegen de invoering van de witte kassa met haar fiscale module, maar laten we de zaken niet omkeren : eerst economische leefbaarheid en dan pas controle
  • Wij zijn wel tegen het gebruik van de geregistreerde kassa voor de controle op arbeidstijd
  • Wij zijn ook attent voor het respect voor het privéleven van onze klanten : de fiscale administratie dient niet te weten wat men privé op restaurant eet noch drinkt !

De sector van de restaurants zit in een val. De witte kassa kan een sociaal vangnet zijn. Echter, dit vangnet loslaten op die val, zonder voorafgaand aangepaste regels en verminderde arbeidskosten, is de sector de das omdoen en laten zinken. Daarentegen, indien we de sector eerst uit die economische val helpen, via een relanceplan voor de leefbaarheid van de sector, en we pas dan onze vangnetten uitgooien, dan zullen die inderdaad de juiste rol opnemen : het garanderen van transparantie en eerlijke concurrentie, zonder het aangekondigde bloedbad.

Een rondetafelgesprek om de leefbaarheidscondities voor onze restaurants te onderhandelen

De introductie van de geregistreerde kassa met fiscale module is op vandaag een fiasco. Nauwelijks 600 restaurants en HORECA-etablissementen hebben zich vrijwillig aangesloten. Minder dan 2 % van de sector. Waarom ? De compensatiemaatregelen zijn te zwak, het gebruik van  de kassa is te complex voor de restaurantuitbaters en de medewerkers.

Het is duidelijk, we zijn slecht vertrokken. En met moet de transparantie en moed hebben om dit toe te geven. De sector heeft nood aan transparantie en eerlijke concurrentie, maar niet aan technocratische maatregelen die in praktijk onhaalbaar blijken.

Wij durven de vraag te stellen : zou een fiscale aftrekbaarheid van 100% voor professionelen en omzeggens 10% voor particulieren er niet vanzelf voor zorgen dat 100% van het zakencijfer in de sector wordt aangegeven, zonder deze rigide controle via omslachtige tools ?

In bepaalde landen hebben vindingrijke regeringen zelfs een loterij opgestart : iedere restaurantrekening  kon daarbij in de pot en kon deelnemen als een biljet in een loterij.

Belgian Restaurants Association vraagt een rondetafelgesprek voor de economische relance van de sector van zodra de regering is gevormd. Daar dient te worden nagedacht met alle spelers uit de sector over alle maatregelen die enerzijds transparantie in een gezonde en loyale sector aanmoedigen, en anderzijds aan de KMO’s in de sector perspectieven bieden op economische leefbaarheid.

De oproep is bij deze gelanceerd. Aan de volgende regering om deze vast te grijpen. Op straffe van deelname aan de lijdensweg van een veelbelovende sector, een essentiële toeristische trekpleister die sociaal zo belangrijk is.

De Raad van Bestuur en de Algemene Vergadering van Belgian Restaurants Association.